• info@aybukeozdag.com.tr
  • 0544 424 8467
News Photo

Tereke (Miras) Paylaşımı ve Mirasçılık

Saklı Pay Sahibi Mirasçı Nedir?

Miras hukukunda saklı pay, miras bırakanın sağlığında sattığı veya bağışladığı menkul ya da gayrimenkullerdeki miras hakkının belli bir oranda korunmasını sağlar. Türk Medeni Kanun’da sınırlı olarak sayılan saklı pay sahibi mirasçılar şunlardır:

  • Miras bırakanın altsoyu (Çocukları, evlatlıkları, torunları ve onların çocukları),
  • Miras bırakanın anne-babası,
  • Miras bırakanın eşi.

2007 yılındaki Kanun değişikliğinden önce miras bırakanın kardeşleri de diğer mirasçılar ile birlikte saklı pay sahibi olarak sayılmaktaydı. Ancak günümüzde miras bırakanın kardeşleri, saklı pay sahibi mirasçılar arasından çıkartılmıştır. Şu anda bu hak, yalnızca Kanunda belirtilen kişilere aittir. Fakat her halde, 10 Mayıs 2007 tarihinden önce gerçekleşen ölümler için açılacak olan tenkis davalarında halen daha kardeşlerin saklı payı göz önünde bulundurulmaktadır.

 

İlgili kanun değişikliği aşağıdaki gibidir:

  Kanun No. 5650                                                                                                     Kabul Tarihi : 4/5/2007

             MADDE 1 – 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 505 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

             "Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan miras bırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir."

             MADDE 2 – Türk Medenî Kanununun 506 ncı maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi madde metninden çıkarılmıştır.

             MADDE 3 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

             MADDE 4 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

10.05.2007 tarihli 26518 sayılı Resmi Gazete’ye ulaşmak için tıklayınız. 

 

Miras Hukukunda Saklı Pay Oranları Nedir?

 

Miras Hukuku’nda saklı pay, Yasal Miras Payı üzerinden hesaplanmaktadır.

Saklı pay oranları şu şekildedir:

  • Altsoy: Sahip olduğu saklı pay, yasal miras payının yarısı (1/2) olarak kabul edilmektedir. Muris tüm mal varlığını vasiyetname ile eşine bırakmış olsa dahi, miras paylaşımı mirasçıların saklı payı dikkate alınarak yapılacaktır.
  • Anne – Baba: Yasal miras payının dörtte biri (1/4) anne ve babanın her biri için saklı pay olarak kabul edilmektedir.
  • Eş: Altsoy ile birlikte (1. Zümre) veya ana-baba ile birlikte (2. Zümre) mirasçı olması durumunda yasal miras payının tamamı; diğer durumlarda yani tek başına veya 3. Zümre ile birlikte mirasçı ise burada da yasal miras payının dörtte üçü (3/4’ü) saklı pay olarak kabul edilmiştir.

Zümre, derece anlamına gelmektedir.

 

1.Zümre: Murisin (miras bırakanın) birinci derece mirasçıları (altsoyu) anlamına gelmektedir.

2.Zümre: Murisin (miras bırakanın) ikinci derece mirasçıları (Anne-Baba) anlamına gelmektedir.

3.Zümre: Murisin (miras bırakanın) ikinci derece mirasçıları (Büyükanne- Büyükbaba) anlamına gelmektedir.

 

Mirasta Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Mirasta mal paylaşımı birinci derece mirasçı ile başlanır. Birinci derece mirasçının bulunmaması durumunda ikinci ve üçüncü derece mirasçılar arasında paylaşım yapılmaktadır.

 

Birinci Derece (Zümre) Yasal Mirasçılar

Murisin (miras bırakanın) ölümü üzerine birinci derece (zümre) mirasçıları, miras bırakanın altsoyunu kapsamaktadır. Altsoy, murisin (miras bırakanın) çocukları, torunları ve bunlardan doğanların tamamını kapsamaktadır. Zümre başı, murisin çocukları kabul edilmektedir. Murisin çocuklarının her biri eşit pay hakkına sahiptir. Çocukların miras bırakandan önce ölmüş olması halinde ölen çocuğun miras payı aynı şekilde halefiyet yoluyla kendi mirasçılarına geçer. 

Halefiyet: Bir kimseye ait hakların başka birine geçmesidir.

İkinci Derece (Zümre) Yasal Mirasçılar

Murisin (miras bırakanın) ölümü üzerine ikinci derece (zümre) mirasçıları, miras bırakanın anne ve babasını kapsamaktadır. Anne ve baba, birinci dereceden mirasçının bulunmaması durumunda mirastan hak iddia edebilir. Bu durumda anne ve baba mirasta eşit pay hakkına sahiptir.

Murisin (miras bırakanın) anne ve babasının önce vefat etmesi durumunda ise bunların altsoyları halefiyet yoluyla mirasçılık hakkına sahip olacaktır. Mirasın paylaştırıldığı ikinci dereceden hiç mirasçı bulunmaması durumunda miras hakkı üçüncü derece bulunan hak sahiplerine geçecektir.

Üçüncü Derece (Zümre) Yasal Mirasçılar

Murisin (miras bırakanın) ölümü üzerine üçüncü derece (zümre) mirasçıları, miras bırakanın büyükanne ve büyükbabasını kapsamaktadır. Üçüncü derece (zümre), birinci derece (zümre) ve üçüncü derece (zümre) mirasçının bulunmaması durumunda mirastan hak iddia edebilirler.

Murisin (miras bırakanın) büyükanne ve büyükbabasının önce vefat etmesi durumunda ise bunların altsoyları halefiyet yoluyla mirasçılık hakkına sahip olacaktır. Bu durumda büyükanne ve büyükbabanın muristen (miras bırakandan) önce vefat etmesi durumunda üçüncü derece mirasçıların altsoylarında bulunan çocukları; dayı, amca, hala ve teyzeleri mirasın hak sahibi olacaktır. Belirtilen üçüncü derece (zümre) mirasçıların altsoylarının da bulunmaması durumunda, murisin eşinin bulunması ile altsoyların mirastaki hakları engellenmektedir. Murisin eşinin miras hakkından yararlanması zümre sistemine göre farklılık göstermektedir.

 

Eşin Mirasçılık Hakkı ve Mirasta Mal Paylaşımı

 Eş, herhangi bir zümre mirasçısı değildir. Murisin eşi hangi derece (zümrenin) mirasçılık hakkı var ise, o zümreyle birlikte mirasçı olacaktır. Eş öncelikle birinci derece (zümre) mirasçı ile, birinci derece (zümre) mirasçı bulunmaması durumunda ikinci derece (zümre), ikinci derece (zümre) bulunmaması durumunda üçüncü derece (zümre) başları ve altsoyları, üçüncü derece (zümre) de muristen önce vefat etmesi durumunda eş tek başına mirasçı olacaktır.

Eşin Birinci Derece (Zümre) İle Birlikte Mirasçı Olması

Eş, birinci derece (zümre) ile birlikte mirasçı olması durumunda miras payı ¼ ‘dür. (TMK m.499)

Murisin (miras bırakanın) çocuklarının sağ olması durumunda eş bunlarla beraber mirasçı olacaktır. Eşin miras üzerinde ¼ hakkı belirlendikten sonra kalan pay çocuk sayısına bölünür ve bu şekilde miras paylaşımı yapılır.

Murisin çocuklarından birisinin vefatı durumunda, kalan miras payının yarısı hayatta olan çocuğa verilir. Geri kalan bölümü ise ölen çocuğun kendi çocuklarına eşit şekilde pay edilecektir.

Eşin İkinci Derece (Zümre) İle Birlikte Mirasçı Olması

Eş, ikinci derece (zümre) ile birlikte mirasçı olması durumunda miras üzerinde ½ pay hakkına sahip olacaktır.

İkinci derece (zümre) mirasçıların miras bırakandan önce ölmüş olması halinde miras payı halefiyet yoluyla kendi mirasçılarına geçer. 

Eşin Üçüncü Derece (Zümre) İle Birlikte Mirasçı Olması

Eş, üçüncü derece (zümre) ile birlikte mirasçı olması durumunda miras üzerinde 3/4 pay hakkına sahip olacaktır. Geri kalan ¼ pay ise murisin üçüncü derece (zümre) mirasçılarına yani büyükanne ve büyükbabasına verilecektir.

Üçüncü derece (zümre) mirasçıların miras bırakandan önce ölmüş olması halinde miras payı halefiyet yoluyla kendi mirasçılarına geçer. 

 

Tereke Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Tereke, ölen ya da gaipliğine karar verilen kişinin mal varlığı, hak ve borçlarının tümüne verilen addır. Terekenin tespitinden sonra bazı değerler eklenip/çıkarılmaktadır.

Saklı payın hesaplanabilmesi için terekeden çıkarılması gereken değerler:

  • Miras bırakanın borçları
  • Cenaze giderleri
  • Terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri ile
  • Miras bırakan ile yaşayanların 3 aylık geçim giderleridir.

Saklı payın hesaplanabilmesi için terekeye eklenmesi gereken değerler:

-Sağlar arası ivazsız kazandırmalardan iadeye tabi olanlar

-Sağlar arası ivazsız kazandırmalardan tenkise tabi olanlar

  • Denkleştirmeye tabi olmaktan kurtulan kazandırmalar
  • Mirastan ivaz karşılığı feragat edene miras bırakanın ödediği ivaz
  • Bağışlayanın serbestçe dönme hakkını saklı tutarak yaptığı bağışlamalar ile miras bırakanın ölümünden önceki 1 yıl içinde yapmış olduğu bağışlamalar
  • Saklı payı geçersiz kılmak amacıyla yapılan kazandırmalar

-Hayat sigortası alım bedeli

Özdağ Hukuk & Danışmanlık Bürosu uzman avukatları olarak listelenen alanlarda ve diğer özel durumlara ilişkin alanlarda müvekkillerine etkin hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktayız. Yukarıda kısaca belirttiğimiz açıklamalardan sonra bize ulaşmak isterseniz Whatsapp için Tıklayın veya müvekkil hattımız olan 0544 424 84 67 numaralı telefonumuzdan ulaşabilirsiniz.

Bu İnternet Sitesi içeriğinde yer alan tüm eserler (yazı, resim, görüntü, vb.) Avukat Aybüke Özdağ'a ait olup 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında korunmaktadır. Bu hakları ihlal eden kişiler, 5846 sayılı Fikir ve Sanat eserleri Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan hukuki ve cezai yaptırımlara tabi olur. Avukat Aybüke Özdağ, ilgili yasal işlem başlatma hakkına sahiptir.

Bu Makaleyi Paylaş

Yorum

Hukuki konuda danışmanlığa ihtiyacınız mı var? (H.içi 09:00 - 18:00)